RouterOS is gelicentieerde software, en dat verrast mensen die gewoon een doos gekocht hebben. Kort: heb je MikroTik-hardware gekocht, dan zit de licentie er al op, verloopt hij nooit, en koop je er waarschijnlijk nooit een tweede bij. Het langere verhaal is tien minuten waard, want het woord "level" staat in de specificaties van elk model en het is makkelijk er meer in te lezen dan er staat.
Twee soorten identiteit
Een licentie hangt aan een identificatie, en welke dat is hangt af van wat je draait. MikroTik-hardware en x86-installaties hebben een software ID. Een Cloud Hosted Router, RouterOS als virtuele machine, heeft een system ID. Die van jou vind je met:
/system license printOp een RouterBOARD zie je het software ID en het niveau. Op een CHR zie je het system ID en de status van de licentie. Allebei staan ze ook in het menu License in WinBox en WebFig.
Wat een niveau werkelijk beperkt
De niveaus lopen van 0 tot 6, en wat ertussen verschilt is een korte lijst tellers, geen functies:
- het aantal gelijktijdige tunnels, per soort geteld: PPPoE, PPTP, L2TP en OpenVPN;
- het aantal actieve hotspotgebruikers;
- het aantal actieve sessies in User Manager;
- op de oudere wireless-driver: of de radio überhaupt als accesspoint mag werken, en in welke modus.
En dan de regel die de rest van de tabel overbodig maakt: staat iets niet in die lijst, dan beperkt de licentie het niet. Firewallregels, VLANs, routeringsprotocollen, queues, WireGuard, het aantal interfaces: niets daarvan is gelicentieerd. Een apparaat met niveau 4 routeert even hard als hetzelfde apparaat met niveau 6.
De lage niveaus zijn geschiedenis of randgevallen. Niveau 0 is een proefstand, niveau 1 is een gratis demo waarin bijna alles op één staat, en niveau 3 is bedoeld voor clientradio's en wordt niet verkocht. In de praktijk zie je niveau 4, 5 of 6 op de apparaten die je koopt, en welke een model heeft hoort bij de specificaties. Gok niet op basis van de prijs: lees het van het apparaat af.
Alle licenties hebben dezelfde voorwaarden. Ze verlopen niet, ze gelden voor onbeperkt veel interfaces, ze gelden voor één installatie, en software-upgrades zitten erbij zolang het apparaat leeft.
Waarom je er zelden een koopt voor een RouterBOARD
Omdat wat je zou kopen een hogere teller is, en de meeste netwerken komen niet in de buurt van die tellers. Een router voor thuis, een kantoor of een winkel termineert hooguit een handvol VPN-tunnels en draait geen hotspot. Het niveau waarmee het apparaat kwam zit je niet in de weg en gaat dat ook niet doen.
Je koopt een upgrade als je werkelijk tegen zo'n teller aanloopt: een hotspot met meer gelijktijdige gasten dan je niveau toestaat, of een concentrator die meer PPPoE- of L2TP-sessies moet termineren dan mag. Dat is een probleem van een WISP of een campus, en als het het jouwe is, weet je het benodigde aantal voordat je koopt.
Nog een nuttig detail als je oude forumberichten leest: op apparaten met de nieuwere wifi-qcom-drivers is accesspointmodus beschikbaar ongeacht het licentieniveau. De beperkingen op draadloos die mensen zich herinneren horen bij de oudere driver. Zie Pakketten.
Koop je er toch een, dan is de sleutel een blok tekst dat je in de terminal plakt, of in het menu License in WinBox, waarna het apparaat herstart. Sleutels koop je in je account op de site van MikroTik, op het software ID van het apparaat. Er bestaat ook een prepaid key: een licentie die je koopt voordat je weet voor welk apparaat hij is, en die je later omzet.
Het software ID van een RouterBOARD hangt aan de opslag van het apparaat. Netinstall haalt de licentie er niet af, maar hardware waarvan de opslag vervangen is, is wat licenties betreft een ander apparaat. Is een licentie echt kwijt, werk het apparaat dan bij naar de huidige RouterOS-versie en vraag hem terug via je MikroTik-account met het software ID en het serienummer.
CHR: gratis is een echte optie
Cloud Hosted Router is RouterOS als virtuele machine, op je eigen hypervisor of bij een hostingpartij. Die wordt anders gelicentieerd, en royaal.
Het niveau free draait onbeperkt lang, met alle functies van RouterOS beschikbaar, en met één beperking: uploaden is begrensd op 1 Mbit/s per interface. Voor een lab, een testopstelling, een WireGuard-eindpunt voor beheerverkeer of een route reflector is dat echt genoeg, en daarom hebben zoveel mensen ergens een CHR draaien zonder er ooit voor betaald te hebben.
De betaalde niveaus halen die grens omhoog en verder niets: P1 naar 1 Gbit/s per interface, P10 naar 10 Gbit/s, en P-Unlimited naar geen grens. Ze zijn eeuwigdurend, je koopt ze één keer, en je kunt ze later naar een andere CHR verhuizen. Je kunt een betaald niveau ook zestig dagen kosteloos proberen; daarvoor heb je een account bij MikroTik nodig en vraag je de proeflicentie vanaf de instantie zelf aan.
Twee dingen om te weten voordat je een CHR in productie zet:
- Een gelicentieerde CHR moet zich melden. Hij neemt af en toe contact op met de accountserver van MikroTik om zijn status te verlengen, en laat de uiterste datum zien. Mis je die, bijvoorbeeld omdat de machine niet bij het internet kan, dan gedraagt de instantie zich alsof de proefperiode afgelopen is: hij blijft routeren, maar je kunt RouterOS niet meer bijwerken en geen pakketten meer wijzigen.
- Kopieën erven hun herkomst. Een draaiende CHR kopiëren kopieert ook de licentiestatus, dus zo kom je niet aan een nieuwe proefperiode. Maak je kopieën van het gedownloade image voor de eerste keer opstarten, en als twee instanties met hetzelfde system ID eindigen, is er een commando om een nieuwe te genereren, alleen op een instantie met het gratis niveau.
Een x86-installatie op gewone serverhardware wordt gelicentieerd zoals MikroTik-hardware, op software ID, en heeft een eigen sleutel nodig.
Verder lezen: Pakketten, Je apparaat kiezen, Begrippenlijst.