Mensen worden zenuwachtig van die schuine streep. Dat hoeft niet. Een prefix beantwoordt een vraag, en zodra je die vraag kunt beantwoorden zijn de tabellen en de sommen een formaliteit.
Een adres bestaat uit twee helften
Lees 192.168.10.25 als een adres op een envelop. Een deel zegt welke straat, een deel zegt welk huis. In 192.168.10.25/24 is de /24 de streep die de twee scheidt: het eerste deel is het netwerk, het laatste deel is het apparaat.
Een IPv4-adres bestaat uit vier getallen, elk van 0 tot en met 255. Daaronder zijn het 32 enen en nullen, acht per getal. De prefix telt hoeveel van die 32 vastliggen voor iedereen in het netwerk. Een /24 betekent dat de eerste 24 vastliggen, en dat is precies de eerste drie getallen. Het vierde getal is vrij.
Dus 192.168.10.25/24 zegt: ik woon in het netwerk 192.168.10, en daarin ben ik nummer 25. Iedereen wiens adres ook met 192.168.10 begint is mijn buur, en daar praat mijn computer rechtstreeks mee. Al het andere moet via de router.
Hoe je het uitspreekt
Je zegt 192.168.10.0/24 als "honderdtweeennegentig punt honderdachtenzestig punt tien punt nul, slash vierentwintig". In de praktijk zeggen mensen "het tien-netwerk" of "de 192.168.10-reeks", want het derde getal is wat twee netwerken uit elkaar houdt.
Je hoort ook "het masker", geschreven als 255.255.255.0. Dat is hetzelfde in oudere kleren: elke 255 is acht vaste bits, drie keer acht is 24. Je komt het tegen in Windows-schermen en in oude documentatie. RouterOS en de configurator gebruiken de schuine streep.
Hoeveel er in passen
Elke stap in de prefix halveert of verdubbelt het netwerk. Een lager getal betekent twee keer zo groot.
| Prefix | Adressen | Bruikbaar | Waarvoor |
|---|---|---|---|
| /30 | 4 | 2 | Een verbinding tussen twee routers |
| /29 | 8 | 6 | Een paar vaste servers |
| /28 | 16 | 14 | Een klein rack |
| /24 | 256 | 254 | Een kantoor- of thuisnetwerk |
| /23 | 512 | 510 | Een druk gastennetwerk |
| /22 | 1024 | 1022 | Een zaal vol telefoons |
| /16 | 65.536 | 65.534 | Nooit als een netwerk. Ruimte om op te knippen. |
Je hoeft de tabel niet uit je hoofd te leren. Onthoud dat /24 er 254 zijn en dat elke stap omlaag verdubbelt, dan bouw je elke regel zelf terug.
De twee adressen die je niet mag gebruiken
In elk netwerk zijn twee adressen vergeven.
- Het netwerkadres is het laagste, alle apparaatbits nul:
192.168.10.0. Het is de naam van het netwerk zelf. Je schrijft het op je plan en in routes, je zet het niet op een apparaat. - Het broadcastadres is het hoogste, alle apparaatbits een:
192.168.10.255. Wat daarheen gaat, is voor iedereen in het netwerk tegelijk bedoeld.
Daarom worden 256 adressen er 254. En daarom houdt een /31 niets over, en geeft een /30 met zijn vier adressen er precies twee. Twee is genoeg voor een kabel tussen twee routers en verder niets. Een beheernetwerk met een switch, twee access points en je laptop past niet in een /30, en dat is de som die mensen als eerste verkeerd maken.
In de praktijk is er nog een adres vergeven: de router zelf, meestal de eerste, 192.168.10.1. Geen regel schrijft dat voor, het is een gewoonte die je maar beter kunt aanhouden.
Een reeks lezen zonder te tellen
Zolang je op /24 of ruimer blijft en op een ronde grens begint, hoef je nooit binair te rekenen. Een /24 loopt van x.x.x.0 tot en met x.x.x.255. Een /16 loopt van x.x.0.0 tot en met x.x.255.255.
Onder een /24 wordt het laatste getal in blokken ter grootte van het netwerk geknipt, beginnend bij nul. Een /28 is blokken van 16: 0 tot 15, 16 tot 31, 32 tot 47, enzovoort. Dus 192.168.10.20/28 zit in het blok 16 tot 31, het netwerkadres is .16, de broadcast is .31 en bruikbaar is .17 tot en met .30. Dezelfde truc werkt voor /29 met blokken van 8 en /30 met blokken van 4.
Hier zit ook een stille fout. 192.168.10.40/30 klopt, want 40 is het begin van een blok van vier. 192.168.10.41/30 is een apparaatadres binnen datzelfde blok, niet het begin ervan. Sommige apparatuur accepteert het en ruimt het stilletjes op, andere geeft een foutmelding, en jij zit met twee configuraties te vergelijken die er verschillend uitzien maar het niet zijn.
Groter is niet beter
Een /24 is de goede maat voor bijna elk netwerk dat je gaat bouwen, ook een met twaalf apparaten erin. Je komt geen prive-adressen tekort, en een /24 leest prettig: het derde getal is het netwerk, het vierde is het apparaat. Kleiner gaan om adressen te sparen levert je rekenwerk op bij elke volgende wijziging. Groter dan een /24 is alleen de moeite als er echt honderden apparaten in een netwerk horen, en bedenk dat die dan ook een broadcastdomein delen. Zie Adressen plannen.
IPv6 gebruikt dezelfde schrijfwijze met veel grotere getallen, en daar is de gewoonte om elk netwerk een /64 te geven en verder niet te tellen. Zie IPv6.
Waar de tool dit oppakt
Je vult je netwerken als adres en prefix in bij LAN en DHCP, en de configurator controleert ze op overlap met elkaar en op adressen die buiten hun eigen netwerk vallen.